Kun je bakken in extra vierge olijfolie?

Veel mensen denken dat je beter niet kunt bakken met extra vierge olijfolie omdat er schadelijke stoffen zouden vrijkomen wanneer je de olie verhit. Toch gebruiken miljoenen mensen in landen rond de Middellandse Zee al eeuwenlang olijfolie om te bakken. Hoe zit dat precies? En kun je nu veilig bakken met extra vierge olijfolie of niet?

Kun je veilig bakken met extra vierge olijfolie?

Kort antwoord: ja. Je kunt veilig bakken met extra vierge olijfolie. Deze olie heeft een rookpunt van ongeveer 180 tot 210°C, wat hoog genoeg is voor veel baktechnieken zoals groenten, vlees, vis en aardappels bakken.

Zolang de olie niet begint te roken, kun je extra vierge olijfolie veilig gebruiken in de pan.

De meeste baktechnieken blijven ruim onder deze temperatuur:

• groenten bakken (±130–160°C)
• vlees bakken (±160–180°C)
• vis bakken (±150–170°C)
• eieren bakken (±120–140°C)
• aardappels bakken (±160–180°C)

Daarom is extra vierge olijfolie voor de meeste dagelijkse bereidingen prima geschikt.

Lees ook: Welke olijfolie past bij welk gerecht?

Waarom denken mensen dat bakken in olijfolie ongezond is?

Veel mensen denken dat bij het bakken met extra vierge olijfolie schadelijke stoffen vrijkomen. Deze gedachte komt waarschijnlijk uit de tijd dat olijfolie op een andere manier werd geproduceerd.

Vroeger werd olijfolie namelijk gemaakt door olijven op de molensteen vermalen. Daarbij bleven kleine resten van pitten en schillen in de olie achter. Deze deeltjes konden bij verhitting sneller verbranden, waardoor de olie al bij een lagere temperatuur begon te roken.

Met de moderne productietechnieken van vandaag hoef je hier niet bang voor te zijn. Olijfolie wordt tegenwoordig vrijwel altijd gefilterd, waardoor eventuele resten uit de olie worden verwijderd. En bij olie die bewust ongefilterd is, staat dat altijd duidelijk op het etiket.

Daardoor ligt het rookpunt van moderne extra vierge olijfolie tegenwoordig veel hoger dan veel mensen denken en kun je er dus veilig in bakken.

Wat is het rookpunt van extra vierge olijfolie?

Het rookpunt van extra vierge olijfolie ligt meestal tussen 180 en 210°C.

Ter vergelijking:

• Extra vierge olijfolie – ±180–210°C
• Zonnebloemolie – ±225°C
• Boter – ±150°C
• Kokosolie – ±175°C

In de praktijk bak je in de pan met temperaturen tussen de 140 en 180°C. Dat ligt dus ruim binnen de veilige zone van extra vierge olijfolie.

Hoe voorkom je dat olijfolie verbrandt?

Om te voorkomen dat olijfolie gaat roken of verbranden is het belangrijk dat de olie niet te heet wordt. De meeste gerechten bak je prima op middelmatige hitte, ruim onder het rookpunt van extra vierge olijfolie.

Twijfel je of de olie de juiste temperatuur heeft? Dan kun je dat eenvoudig controleren met een paar keukenmethodes.

De houten lepel-test

Steek de steel van een houten lepel of eetstokje in de olie. Ontstaan er direct kleine luchtbelletjes rondom het hout? Dan is de olie heet genoeg om te bakken.

De broodtest

Doe een klein stukje brood in de pan.

Wordt het brood binnen 10 tot 30 seconden goudbruin, dan ligt de temperatuur ongeveer tussen 160°C en 190°C. Dat is een goede temperatuur om te bakken.

De rijstkorrel-test

Gooi een rijstkorrel in de pan. Komt deze meteen naar de oppervlakte en begint hij te bruisen, dan is de olie ongeveer 180°C.

Visuele check

Wanneer olie warm wordt:

• wordt deze dunner
• ontstaat er een lichte glinstering of schittering

Dat is meestal het moment waarop de olie klaar is om te gebruiken.

Moet je bakken met extra vierge olijfolie?

Hoewel je prima kunt bakken met extra vierge olijfolie, is de vraag soms ook: moet je het willen?

Extra vierge olijfolie staat vooral bekend om zijn smaak en gezonde stoffen zoals antioxidanten en polyfenolen. Bij verhitting verdwijnen een deel van deze aroma’s en gezondheidsstoffen. Daardoor proef je bij bakken vaak minder verschil tussen extra vierge olijfolie en andere soorten olijfolie.

Daarom gebruiken veel mensen voor bakken liever een goedkopere geraffineerde olijfolie. Deze heeft vaak een hoger rookpunt, een neutralere smaak en is goedkoper.

In mediterrane landen bakken mensen wel vaak in extra vierge olijfolie. Maar meestal wordt er olie gebruikt van de vorige oogst. Die heeft al wat smaak verloren, maar is nog prima om mee te bakken.

Is bakken met extra vierge olijfolie gezond?

Extra vierge olijfolie staat bekend als een van de gezondste plantaardige oliën. De olie bevat onder andere:

• enkelvoudig onverzadigde vetzuren
• antioxidanten
• polyfenolen

Deze stoffen maken olijfolie een belangrijk onderdeel van het mediterrane dieet. Bij normaal bakken blijven deze eigenschappen grotendeels behouden, zolang de olie niet begint te roken.

Veelgestelde vragen over bakken in olijfolie

Kun je eieren bakken in olijfolie?

Ja, eieren bakken in olijfolie gaat prima. Veel mensen gebruiken juist extra vierge olijfolie voor het bakken van eieren omdat het een lichte smaak geeft en goed werkt op middelmatige temperatuur.

Kun je vlees bakken in olijfolie?

Ja, vlees bakken in olijfolie is geen probleem. De meeste baktemperaturen voor vlees liggen tussen 160 en 180°C, wat ruim onder het rookpunt van extra vierge olijfolie ligt.

Lees ook: De perfecte biefstuk bakken in olijfolie!

Kun je frituren in olijfolie?

Technisch gezien kan dat wel, maar het is minder gebruikelijk. Frituren gebeurt vaak rond 175 tot 190°C en daarvoor kiezen veel mensen een goedkopere olie met een hoger rookpunt.

Alles weten over olijfolie? Onze basisgids olijfolie is het ideale startpunt.

Bakken met extra vierge olijfolie: de conclusie

Extra vierge olijfolie heeft een rookpunt van ongeveer 180 tot 210°C. Dat is hoog genoeg voor de meeste baktechnieken, waardoor je er veilig in kunt bakken zolang de olie niet begint te roken.

Wel gaat bij verhitting een deel van de aroma’s en gezondheidsstoffen verloren. Daarom kun je wat smaak betreft beter voor een goedkopere geraffineerde olijfolie met een neutralere smaak kiezen.

Twijfel je welke olijfolie je het beste kunt gebruiken om in te bakken? Lees dan ook ons artikel: Wat is de beste olijfolie om in te bakken?.