Welke olijfolie is het gezondst? Zo herken je echte kwaliteit

De gezondste olijfolie is extra vierge olijfolie. Deze koudgeperste, onbewerkte olie bevat de meeste antioxidanten (polyfenolen), vitamines en gezonde vetzuren, en ondersteunt het hart en lichaam.

Toch is niet elke olijfolie automatisch een goede keuze. De verschillen in kwaliteit en voedingswaarde zijn groot, en zelfs binnen extra vierge olijfolie zit veel variatie.

In dit artikel lees je waar die verschillen vandaan komen en hoe je zelf de gezondste olijfolie herkent.

Wat maakt olijfolie gezond?

Olijfolie dankt zijn gezonde eigenschappen vooral aan:

• enkelvoudig onverzadigde vetten
• antioxidanten

Deze stoffen ondersteunen onder andere het hart en helpen het lichaam beschermen tegen schadelijke invloeden van buitenaf.

Benieuwd welke gezonde stoffen olijfolie nog meer bevat? Ontdek welke gezonde stoffen in olijfolie zitten.

Polyfenolen: de belangrijkste factor

Wil je bepalen welke olijfolie het gezondst is, dan is één factor doorslaggevend: het gehalte polyfenolen.

Polyfenolen zijn krachtige antioxidanten die:

• ontstekingsremmend werken
• cellen beschermen tegen schade
• bijdragen aan een gezond hart en bloedvaten

Hoe hoger het gehalte polyfenolen, hoe groter het gezondheidsvoordeel.

EU-gezondheidsclaim

Wie zeker wil zijn van een hoog gehalte polyfenolen, kan letten op de Europese gezondheidsclaim op de verpakking.

De claim luidt:

Olijfoliepolyfenolen dragen bij tot de bescherming van bloedlipiden tegen oxidatieve stress.

Olijfolieproducenten mogen deze claim (Verordening (EU) nr. 432/2012) alleen gebruiken als de olie voldoende polyfenolen bevat.

Vereisten voor het voeren van de claim zijn:

• minimaal 5 mg hydroxytyrosol en derivaten per 20 gram olijfolie
• het gehalte moet zijn vastgesteld via een laboratoriumtest
• op het etiket moet worden vermeld dat het effect geldt bij een dagelijkse inname van 20 gram (ongeveer 1 à 2 eetlepels)

Niet elke producent laat zijn olijfolie testen, bijvoorbeeld omdat dit extra kosten met zich meebrengt. Het ontbreken van deze claim betekent daarom niet automatisch dat een olijfolie weinig polyfenolen bevat, maar wel dat het gehalte niet officieel is vastgesteld.

Lees ook: Wat zijn de gezondheidsvoordelen van olijfolie?

Welke olijfolie is het gezondst?

De gezondste olijfolie is:

• extra vierge olijfolie
• koudgeperst
• onbewerkt
• rijk aan polyfenolen
• zo vers mogelijk

Extra vierge olijfolie wordt direct uit olijven geperst zonder chemische bewerking. Daardoor blijven de gezonde stoffen optimaal behouden.

Waarom is de ene extra vierge olijfolie gezonder dan de andere?

Niet elke extra vierge olijfolie is even gezond. Het gehalte polyfenolen kan sterk verschillen. Dat komt door meerdere factoren.

Olijvenras

Sommige olijvenrassen bevatten van nature meer polyfenolen dan andere. Dit bepaalt voor een groot deel de basis van de olie.

Oogstmoment

• Vroeg geoogst (groene olijven):
  • meer polyfenolen
  • intensere smaak (bitter en peperig)
  • gezonder
• Later geoogst:
  • milder van smaak
  • minder antioxidanten

Snelheid van verwerking

Olijven moeten zo snel mogelijk na de oogst worden verwerkt. Vertraging zorgt voor oxidatie en verlies van gezonde stoffen.

Productiemethode

Koud persen (onder 27°C) is belangrijk om polyfenolen te behouden. Bij hogere temperaturen neemt de kwaliteit af.

Versheid

Olijfolie wordt niet beter met de tijd. Polyfenolen nemen af naarmate de olie ouder wordt. Hoe dichter bij de productiedatum hoe meer gezonde stoffen er nog in zitten.

Verpakking

Licht en zuurstof breken antioxidanten af. Daarom is verpakking belangrijk:

• donkere glazen fles of blik = beter
• doorzichtige verpakking = minder goed

Bewaren

Ook na aankoop heeft dit invloed:

• bewaar olijfolie koel en donker
• sluit de fles goed af

Al deze factoren bepalen samen hoeveel polyfenolen in de olie zitten en dus hoe gezond deze is.

Waar moet je op letten bij het kopen van olijfolie?

Wil je de gezondste olijfolie kiezen? Neem dan het volgende in acht:

• kies altijd voor extra vierge olijfolie
• let op de oogstdatum (hoe verser, hoe beter)
• ga voor een donkere fles of blik
• kies olie met duidelijke herkomst
• let eventueel op vermelding van polyfenolen (gezondheidsclaim)
• let op een lage zuurgraad (onder 0,8%) – hoe lager, hoe beter de kwaliteit

Een lage zuurgraad wijst op verse olijven en een zorgvuldig productieproces.

Dit is de gezondste olijfolie

De gezondste olijfolie is extra vierge olijfolie van hoge kwaliteit, met een hoog gehalte polyfenolen. Niet elke extra vierge olijfolie is automatisch even gezond — het gehalte polyfenolen kan sterk verschillen.

Factoren die hier invloed op hebben zijn:

• het olijvenras
• het moment van oogsten
• de snelheid van verwerking
• de versheid
• verpakking en opslag

Wie op zoek is naar olijfolie met een hoog gehalte polyfenolen komt vrijwel altijd uit bij premium olijfolie. Hier ligt de focus op kwaliteit, versheid en zorgvuldige productie; en minder op een zo laag mogelijke prijs (zoals in de supermarkt).

Geen olijfolie-expert? Geen probleem. In ons artikel top 5 extra vierge olijfolies vind je zorgvuldig geselecteerde oliën waar je altijd goed mee zit.

Veelgestelde vragen over de gezondste olijfolie

Waarom smaakt gezonde olijfolie vaak bitter of scherp?

Een bittere of peperige smaak is juist een goed teken. Dit komt door de aanwezigheid van oleocanthal (een polyfenol). Een licht prikkelend gevoel achter in de keel wijst op een hoog gehalte van deze antioxidanten.

Is bakken in extra vierge olijfolie gezond?

Ja, extra vierge olijfolie is geschikt om mee te bakken. De olie is rijk aan gezonde enkelvoudig onverzadigde vetten. Wel kunnen bij hoge temperaturen een deel van de polyfenolen verloren gaan.

Hoe weet je of olijfolie veel polyfenolen bevat?

Soms staat dit op het etiket in de vorm van een gezondheidsclaim, maar meestal niet. Als dat niet wordt vermeld, kun je het vaak ook proeven aan:

• een licht bittere smaak
• een peperige sensatie in de keel

Dit zijn signalen dat de olijfolie rijk is aan polyfenolen.

Zitten er polyfenolen in supermarkt olijfolie?

Ja, maar meestal in lage hoeveelheden. Veel supermarkt olijfolie wordt gemaakt van rijpere, later geoogste olijven, omdat dit meer opbrengst oplevert en de prijs lager houdt. Deze olijven bevatten minder polyfenolen dan jonge, vroeg geoogste olijven.

Wil je meer interessante artikelen lezen over olijfolie? Ontdek alles over olijfolie op onze overzichtspagina.